تاریخچه و فلسفه جشن هالووین - اکسپرس بلاگ

هالووین 1405/ 2026 به تاریخ ایران چه روزی است؟

هالوین کیه 405؟ در پاسخ به این سوال که هالووین به تاریخ ایرانی کی است باید بگوییم تاریخ هالووین 1405 در ایران (جشن هالووین 1405) برابر با روز شنبه 9 آبان است. روز Halloween در تقویم میلادی مصادف با 31 اکتبر سال 2026 است.

تاریخچه و فلسفه جشن هالووین

جشن هالووین نماد چیست؟ واژه هالووین به معنای عصر مقدسین است. ریشه های هالووین به جشنواره سلتیک Samhain (تلفظ sow-in) برمی گردد. سلت ها که 2000 سال پیش زندگی می کردند، بیشتر در منطقه ای که اکنون شامل کشورهای ایرلند، انگلستان و شمال فرانسه است، در تاریخ 1 نوامبر سال تازه خود را جشن می گرفتند.

هالووین به شکل امروزی در حقیقت یک جشن مذهبی است و از قرن نهم میلادی رواج پیدا نموده است. فردای شب هالووین را روز تمام مقدسین می نامند و مسیحیان این روز را جشن می گیرند. اگر به طور کامل بخواهیم هالووین را شرح بدهیم به یک سه گانه مقدی می رسیم:

جشن شب قدیس ها جشنی است که در 31 اکتبر، یک روز قبل از روز تمام قدیس ها (All Saints Day) به عنوان یک جشن مهم مسیحی برگزار می گردد. همراه با روز ارواح در تاریخ 2 نوامبر، عصر تمام قدیسین (All Hallows Eve) و روز تمامی قدیسین (All Saints Day)، سه گانه (مرنام سه گانه مذهبی) را تشکیل می دهد، که این مرنام به مردگان اختصاص دارد. در حالی که مرنام سه گانه از قرن هشتم میلادی به طور رسمی به وسیله کلیسا انجام می شد، به نظر می رسد تاریخ هالووین به زمان قبل تری بر می گردد و یک جشن باستانی بوده است.

برای یادآوری این واقعه، از قرن هشتم میلادی راهبان مسیحی آتش های عظیمی درست می کردند که جنبه مقدس گونه ای داشت، جایی که مردم برای سوزاندن محصولات کشاورزی و حیوانات خود به عنوان قربانی خدایان سلتیک جمع می شدند. در طول جشن، سلتی ها لباس هایی می پوشیدند که معمولاً از سر و پوست حیوانات تشکیل شده بود و سعی می کردند بخت و اقبال یکدیگر را پیش بینی نمایند.

راهبانی که این آیین را بنا نهادند، بر این باور بودند که در این شب، دروازه بین دو دنیا گگردده می گردد و خدای دنیا مردگان همراه با ارواح، اجنه و دیوها به روی زمین می آید. آن ها این روز را به معنی سرانجام فصل تابستان و آغاز تاریکی می دانستند. در نظر آن ها آغاز زمستان با مفاهیمی مانند مرگ همراه بود.

سلتیان بر این باور بودند که در تاریخ 1 نوامبر مرز بین دنیای مردگان و زندگان است. در نتیجه این باور آن ها معتقد بودند در شب 31 اکتبر مسیر برای بازگشت ارواح مردگان به زمین فراهم است بنابراین، در این شب، جشن هالووین را برگزار می کردند.

برای همین در این شب طبق رسومی که از قدیم مانده و بنا بر همین باور مردم با میکاپ و گریم ترسناک هالووین، پوشیدن لباس های ترسناک و کوبیدن بر طبل و اشیایی مثل دیگ و بشقاب و ایجاد سر و صدا، سعی می نمایند تا دیو و اجنه را فراری دهند .

برخی مسیحیان به صورت تاریخی از خوردن گوشت در این روز اجتناب می نمایند، سنتی که در خوردن غذاهای گیاهی مثلپنکیک سیب زمینی، کارامل سیب، نان سیب، کوکی هالووینی، نان کدو تنبل، کیک با تزیین هالووین، پاپ کورن کاراملی و آبنبات ذرت در طول شب زنده داری این روز تجلی پیدا نموده است.

فلسفه و تاریخچه جشن هالووین در آمریکا

جشن هالووین به خاطر اعتقادات سختگیرانه آیین پروتستان در نیوانگلند استعماری به صورت محدودی برگزار می شد. اما رسم برگزاری جشن هالووین در مریلند و مستعمرات جنوبی بسیار بیشتر بود. همان طور که عقاید و آداب و رسوم اقوام مختلف اروپایی و سرخپوستان آمریکایی به هم خورد، یک نسخه کاملاً آمریکایی از هالووین ظهور کرد. درواقع آمریکای شمالی اولین مکان غیر از منطقه باستانی تحت حکومت سلتیان بود که مرنام هالووین در شب سرانجامی ماه اکتبر در آن برگزار گردید.

اولین جشن ها شامل مهمانی های بازی بود که از جمله رویدادهای عمومی برای جشن گرفتن محصولات کشاورزی بود. همسایه ها داستان مردگان را تعریف می کردند، از بخت و اقبال یکدیگر می گفتند، می رقصیدند و آواز می خواندند.

در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی که آمریکا با انفجار مهاجرت روبرو شد، این مهاجران تازه، به ویژه میلیون ها ایرلندی (این مهاجران به کسانی که از قحطی سیب زمینی از ایرلند فرار نموده اند، معروفیت دارند) به محبوب شدن جشن هالووین در سطح ملی یاری کردند. این روزها جشن هالووین در بیشتر کشورهای دنیا و حتی چین و ژاپن و کامبوج که به رسم و رسوم سنتی خود پایبندند هم برگزار می گردد. اما در جشن هالووین چه می نمایند؟

در جشن هالووین چه می نمایند؟

فعالیت های مرسوم هالووین شامل قاشق زنی (Trick or Treat)، شرکت در مهمانی های هالووین با لباس های مخصوص با تم های متنوع هالووینی، درست کردن کدوی هالووین، روشن کردن آتش، سیب بازی، بازی های فال بینی، بازدید از خانه های وحشت، تعریف کردن قصه های وحشتناک جن و پری و تماشای فیلم های ترسناک است.

بد نیست بدانید که رنگ های نارنجی، سیاه و سفید، رنگ های مخصوص هالووین هستند؛ نارنجی نماد قدرت و استقامت و نشانی از فصل پاییز است و سیاه و سفید هم به عنوان نماد مرگ و تاریکی در این روز رنگ اغلب تم های هالووینی هستند. از این رنگ ها برای میکاپ هالووین و گریم و لباس و تم عکاسی جشن هالووین هم استفاده می نمایند.

نمادهای هالووین

شلغم، چغندر و کدو تنبل توخالی؛ مرنام جک و فانوس

درواقع نماد اصلی هالووین، یک کدو تنبل بزرگ و توخالی است که یک صورت ترسناک در حالی که می خندد روی آن با چاقو یا کاتر طراحی می نمایند و داخل کدو تنبل شمع روشن می نمایند. اما فلسفه کدو تنبل در هالووین این است که بعد از قحطی سیب زمینی و پیدا نشدن شلغم در آمریکا از کدو تنبل برای آشپزی استفاده کردند و از دوره ویکتوریا کدوی هالووین به اصلی ترین نماد هالووین تبدیل شد.

سلتی ها اعتقاد دارند در روز های سرانجامی سال، ارواح مردگان به زمین می آیند و با ساختن فانوس های ترسناک و گذاشتن آن ها لب پنجره ها، ارواح خبیث به آن ها نزدیک نمی شوند. بعلاوه در برخی کشورها، روشن کردن این فانوس ها برای هدایت ارواح در مسیر عبورشان روی زمین انجام می شد. در میان ایرانیان باستان هم این عقیده وجود داشته که آخرین روزهای سال و قبل از عید نوروز، همزمان با روز چهارشنبه سوری، روح مردگان به زمین فرود می آید و ایرانیان برای اینکه این ارواح، راه خود را گم ننمایند، بر پشت بام هایشان آتش روشن می نمایند.

به جز کدو تنبل که معروف ترین نماد هالووین است، نمادهای مجذوب کننده و مرموز دیگری نیز وجود دارند که در این شب استفاده می شوند. مهم ترین آن ها عبارتند از:

1. روح: یکی از پایه های ثابت تزیینات هالووین است که معمولاً با پارچه های سفید یا کاغذ ساخته می گردد و فضایی ترسناک و هیجان انگیز ایجاد می نماید.

2. خفاش: به علت ارتباط با تاریکی و داستان های دراکولا، یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین نمادهای هالووین به شمار می رود.

3. عنکبوت و تار عنکبوت: برای نشان دادن مکان های متروکه و ترسناک استفاده می گردد و معمولاً در تمامی دکورها دیده می گردد.

4. گربه سیاه: در خرافات قدیمی، گربه سیاه نماد بدشگونی، جادوگران و دنیای ارواح در نظر گرفته می گردد.

5. کلاه و جاروی جادوگر: جادوگران با کلاه های نوک تیز و جاروهای پروازی خود از شخصیت های اصلی افسانه های هالووین هستند.

6. اسکلت و جمجمه: نماد اصلی یادآوری ارواح درگذشتگان و دنیای مردگان که در قالب نقاشی روی صورت، مجسمه یا کوکی ها خود را نشان می دهد.

7. کلاغ: پرنده ای مرموز و سیاه که در فضاسازی های تاریک و داستان های مربوط به هالووین کاربرد زیادی دارد.

8. خانه متروکه و سنگ قبر: برای فضاسازی های حیاط و ورودی خانه ها در شب هالووین استفاده می شوند.

آداب و رسوم جشن هالووین

چگونه جشن هالووین بگیریم؟ اما بد نیست بدانید مرنام جک و فانوس که در جشن هالووین برگزار می گردد، یک سنت آمریکایی نیست بلکه یک سنت قدیمی انگلیسی است.

طبق این افسانه قدیمی این نور از زغال سنگ جهنم تشکیل شده و به وسیله شخصیتی به نام جک در داخل یک شلغم توخالی قرار گرفته است. جک که در برزخ گیر نموده، با استفاده از این نور در پی مقصد استراحت نهایی می گردد. مردم نورهای داخل این فانوس ها را نماد روح های حبس شده در برزخ می دانستند

در زمان های دور اهالی انگلستان برای مرنام هالووین روی شلغم و چغندر، صورتک های مختلفی کنده کاری می کردند چون در این منطقه کدو تنبل کمیاب بود. آن ها داخل شلغم یا چغندر را خالی می کردند و آن را شبیه یک صورت می کردند و به عنوان فانوس از آن استفاده می کردند. آنها بر این باور بودند که با این کار، ارواح خبیث را از خانه و زندگی شان دور می نمایند.

(Trick or Treat) یا قاشق زنی؛ رسمی شبیه جشن چهارشنبه سوری

با تقلید از سنت های اروپایی ، آمریکایی ها آغاز به لباس پوشیدن هایی با تم و گریم و میکاپ هالووین کردند و بچه ها و گاهی بزرگترها با رفتن از خانه ای به خانه دیگر با خواندن دعا و آواز غذا یا پول می گرفتند، مرنامی که در نهایت امروزه به سنت Trick or Treat یا هدیه بده و الا جادوت می کنم یا به زبان ساده تر شیطونی یا خوراکی تبدیل شده است. (Treat به معنای دادن نقل و آبنبات و trick به معنای جادو کردن است.)

زنان جوان معتقد بودند که در هالووین می توانند با انجام ترفندهایی و با استفاده از وسایل جشن هالووین یعنی نخ ، تکه سیب یا آینه، نام یا ظاهر شوهر آینده خود را تصور نمایند. رسم قاشق زنی در شب چهارشنبه سوری هم شباهت زیادی به این رسم دارد.

بازی گاز زدن سیب؛ نماد الهه رومی پومونا

بازی گاز زدن سیب که در روز هالووین مرسوم است از الهه رومی پومونا، الهه نگهدار باغ ها و درختان میوه آمده و نماد الهه پومونا هم میوه سیب است. (در این بازی سیب ها را در تشت آبی می اندازند یا به ریسمانی آویزان می نمایند و باید بدون استفاده از دست سیب را گاز زد).

سنت خوردن نان و آب در هالووین اتریشی ها

یکی از جالب ترین سنت های هالووین در کشور اتریش برگزار می گردد. اتریشی ها به مدت یک هفته برای آرامش روح مردگان خود، فقط آب و نان می خورند. این یک هفته از 30 اکتبر آغاز می گردد و تا 5 نوامبر ادامه پیدا می نماید. پس از سرانجام این هفت روز، فرد این سنت جالب را با غذا دادن به اردک ها تکمیل می نماید و به سرانجام می رساند.

چاقو را مخفی کن

رسم هالووینی عجیب آلمانی ها مخفی کردن چاقوهاست. در روز 1 نوامبر که آلمانی ها آن را مقدس می دانند و این روز را با خانواده می گذرانند علاوه برای مرنامی مثل قاشق زنی آن ها طبق یک سنت عجیب قدیمی چاقوها را به مدت یک هفته مخفی می نمایند تا طبق همان باور قدیمی به مردگان آسیب نرسانند.

به آینه نگاه کن

در گذشته یکی از دغدغه های جوانان در روز هالووین این بود که بدانند با چه کسی ازدواج می نمایند. برای حدس این داستان انگلیسی ها یک رسم عجیب در روز هالووین داشتند. بر اساس این سنت، جوانان باید در اتاقی تاریک روبروی آینه بایستند و به آن خیره شوند تا بتوانند تصویر فردی که قرار است در آینده با او ازدواج نمایند را ببینند. در افسانه ها آمده است اگر فردی قبل از ازدواج بمیرد به جای مشاهده تصویر همسر خود در آینه، تصویر یک اسکلت مشاهده می نماید. به مقدار کافی وهم انگیز است، نه؟

کندن پوست سیب به شکل نواری

کف بینی، فال و پیشگویی از جمله قدیمی ترین رسوم هالووین است. برای این کار اسکاتلندی ها در شب هالووین یک سیب درختی را به طور کامل پوست می گیرند. این پوست گرفتن سیب باید به شکل نواری باریک و یکدست باشد و وسط کار پاره نگردد. سپس پوست نواری سیب را روی شانه خود قرار می دهند. چیدمان این نوار نشان دهنده حروف نام فردی است که در آینده با او ازدواج خواهند کرد. آن ها معمولا هنگامی که پوست را روی شانه خود می اندازند کلمات سوفیا ورکا و کریس مارتین را زمزمه می نمایند، اگر هم این کلمات را نگویند پیش بینی درست از آب درنمی آید.

برگزاری جشن هالووین در ایران

جشن هالووین هم در ایرانی در سال های اخیر رونق زیادی گرفته است. البته آداب و رسوم جشن هالووین طبق آنچه در کشورهای غربی برگزار می گردد مرسوم نیست و مرنام هالووین بیشتر با لباس و گریم و تم های هالووینی جشن گرفته می گردد.

سوالات متداول

کلمه هالووین به چه معناست؟

هالووین به معنای عصر مقدسین است.

هالووین در ابتدا سنت چه قومی بود؟

قوم سلت در ایرلند امروزی در ابتدا مبدع هالووین بود. سلت ها که 2000 سال پیش زندگی می کردند، بیشتر در منطقه ای که اکنون شامل کشورهای ایرلند، انگلستان و شمال فرانسه است، در تاریخ 1 نوامبر سال تازه خود را جشن می گرفتند. هالووین به شکل امروزی در حقیقت یک جشن مذهبی است و از قرن نهم میلادی رواج پیدا نموده است.

فلسفه هالووین چیست؟

فلسفه هالووین ریشه در آیین باستانی سلت ها (جشن سموین) دارد؛ زمانی که مردم با روشن کردن آتش و پوشیدن لباس های مبدل کوشش می کردند ارواح سرگردان را فراری دهند و گذر از فصل برداشت محصول به زمستان تاریک را جشن بگیرند.

مهم ترین آداب و رسوم هالووین کدامند؟

تراشیدن کدو حلوایی، قاشق زنی، پوشیدن لباس هایی با تم مردگان و جادوگران، نگاه کردن به آینه، مخفی کردن چاقوها و … جزو آداب و رسوم سنتی هالووین در کشورهای مختلف دنیاست.